← Translation updates

George Orwell · Essay · 1931

ကြိုးပေးခြင်း

A Hanging

Myanmar translation by Saw LinPublished

မြန်မာပြည်ရဲ့ မိုးတွင်းမနက်ခင်းတစ်ခု၊ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံး ရေစိုရွှဲနေတယ်။ အဝါရောင် သံဖြူပြားလို ဖျော့တော့တဲ့ အလင်းရောင်တစ်ခုက မြင့်မားတဲ့ နံရံတွေပေါ်ကနေ ထောင်ဝင်းထဲ စောင်းဝင်နေတယ်။ သေဒဏ်ကျအခန်းတွေရဲ့ အပြင်ဘက်မှာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်နေကြတယ်။ အဲဒီအခန်းတွေက တိရစ္ဆာန်လှောင်အိမ်ငယ်တွေလို သံတိုင်နှစ်ထပ်ကာထားတဲ့ တဲတန်းတစ်တန်းပဲ။ အခန်းတစ်ခန်းစီက ဆယ်ပေပတ်လည်လောက်ရှိပြီး အထဲမှာ ပျဉ်ခင်းကုတင်တစ်လုံးနဲ့ သောက်ရေအိုးတစ်လုံးကလွဲလို့ လုံးဝဗလာကျင်းနေတယ်။ တချို့အခန်းတွေထဲမှာ အသားညိုညို၊ စကားမပြောတဲ့ လူတွေက စောင်ကိုယ်စီ ပတ်ပြီး အတွင်းဘက်သံတိုင်နား ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်နေကြတယ်။ သူတို့က နောက်တစ်ပတ်၊ နှစ်ပတ်အတွင်း ကြိုးပေးခံရမယ့် သေဒဏ်ကျအကျဉ်းသားတွေပဲ။

အကျဉ်းသားတစ်ယောက်ကို သူ့အခန်းထဲက ထုတ်လာပြီ။ သူက ဟိန္ဒူဘာသာဝင်၊ ခေါင်းရိတ်ထားပြီး ရီဝေစိုလက်နေတဲ့ မျက်လုံးတွေနဲ့ ကိုယ်သေးသေး ပိန်ပိန်လူတစ်ယောက်။ ရုပ်ရှင်ဟာသသရုပ်ဆောင်ရဲ့ နှုတ်ခမ်းမွေးလို သူ့ကိုယ်နဲ့မလိုက်အောင် အဓိပ္ပာယ်မဲ့စွာ ကြီးမားတဲ့ နှုတ်ခမ်းမွေးထူထူက ကားထွက်နေတယ်။ အရပ်ရှည်တဲ့ အိန္ဒိယထောင်စောင့် ခြောက်ယောက်က သူ့ကို စောင့်ကြပ်ပြီး ကြိုးစင်တက်ဖို့ ပြင်ပေးနေကြတယ်။ နှစ်ယောက်က လှံစွပ်တပ်ရိုင်ဖယ်တွေကိုင်ပြီး ဘေးမှာရပ်နေတယ်။ ကျန်သူတွေက သူ့လက်ကို လက်ထိတ်ခတ်၊ လက်ထိတ်ထဲ သံကြိုးလျှိုပြီး သူတို့ခါးပတ်တွေနဲ့ ချိတ်၊ သူ့လက်မောင်းတွေကို ကိုယ်ဘေးမှာ တင်းတင်းချည်ထားကြတယ်။ သူရှိနေသေးကြောင်း အမြဲစမ်းသပ်နေသလို သတိကြီးစွာ၊ ပွတ်သပ်သလို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး သူ့အနားမှာ အလွန်နီးကပ်စွာ ဝိုင်းနေကြတယ်။ အသက်ရှင်လျက်ရှိပြီး ရေထဲပြန်ခုန်ဆင်းနိုင်သေးတဲ့ ငါးတစ်ကောင်ကို လူတွေ ဝိုင်းကိုင်ထားသလိုပဲ။ ဒါပေမဲ့ သူက လုံးဝမခုခံဘူး။ ဘာတွေဖြစ်နေသလဲ သတိမထားမိသလို လက်မောင်းတွေကို ပျော့ခွေစွာ ကြိုးတွေဆီ အပ်ထားတယ်။

ရှစ်နာရီထိုးပြီး အဝေးက စစ်တန်းလျားဆီက ခရာသံတစ်ခုဟာ စိုစွတ်တဲ့လေထဲမှာ အထီးကျန်စွာ ပိန်ပါးရင်း လွင့်လာတယ်။ ကျွန်တော်တို့အုပ်နဲ့ ခပ်ခွာခွာရပ်ပြီး တုတ်နဲ့ ကျောက်စရစ်တွေကို စိတ်မကြည်မသာ ထိုးဆွနေတဲ့ ထောင်အုပ်ကြီးက အသံကြားတော့ ခေါင်းမော့တယ်။ သူက မီးခိုးရောင် သွားတိုက်တံပုံ နှုတ်ခမ်းမွေးနဲ့ အသံမာမာရှိတဲ့ စစ်ဘက်ဆရာဝန်တစ်ယောက်။ ‘ဘုရားအတွက် မြန်မြန်လုပ်စမ်းပါ ဖရန်စစ်’ လို့ စိတ်တိုစွာ ပြောတယ်။ ‘ဒီအချိန်ဆို ဒီလူ သေနေရပြီ။ မင်းတို့ အဆင်သင့်မဖြစ်သေးဘူးလား။’

ထောင်မှူး ဖရန်စစ်က အဖြူရောင် ချည်ကြမ်းထည်ဝတ်စုံနဲ့ ရွှေကိုင်းမျက်မှန်တပ်ထားတဲ့ ဝဝဖြိုးဖြိုး ဒရာဗီဒီယန်လူမျိုး။ သူ့လက်မည်းမည်းကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်တယ်။ ‘ဟုတ်ကဲ့ ဆရာ၊ ဟုတ်ကဲ့ ဆရာ’ လို့ ဗလုံးဗထွေး ပြောတယ်။ ‘အားလုံး စိတ်ကျေနပ်ဖွယ် ပြင်ဆင်ပြီးပါပြီ။ ကြိုးပေးသမားလည်း စောင့်နေပါတယ်။ ဆက်လုပ်ပါမယ်။’

‘ဒါဆို မြန်မြန်ချီတက်။ ဒီကိစ္စပြီးမှ အကျဉ်းသားတွေ မနက်စာစားရမှာ။’

ကျွန်တော်တို့ ကြိုးစင်ဆီ ထွက်လာကြတယ်။ ထောင်စောင့်နှစ်ယောက်က ရိုင်ဖယ်ကို ပခုံးပေါ် စောင်းတင်ပြီး အကျဉ်းသားရဲ့ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီမှာ ချီတက်တယ်။ နောက်နှစ်ယောက်က သူ့ဘေးကို ကပ်ပြီး လက်မောင်းနဲ့ ပခုံးကို ဆုပ်ကိုင်ထားတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ သူ့ကို ရှေ့တွန်းရင်း ထောက်ပံ့ထားသလိုပဲ။ တရားသူကြီးတွေနဲ့ တခြားသူတွေဖြစ်တဲ့ ကျွန်တော်တို့က နောက်ကလိုက်တယ်။ ဆယ်ကိုက်လောက် သွားပြီးချိန်မှာ ဘာအမိန့်၊ ဘာသတိပေးချက်မှမရှိဘဲ လူတန်းက ရုတ်တရက် ရပ်သွားတယ်။ ကြောက်စရာကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်လာပြီ—ဘယ်ကရောက်လာမှန်း ဘုရားပဲသိမယ့် ခွေးတစ်ကောင် ထောင်ဝင်းထဲ ပေါ်လာတယ်။ ကျယ်လောင်စွာ တဝုတ်ဝုတ်ဟောင်ရင်း ကျွန်တော်တို့ကြားထဲ ခုန်ပေါက်ဝင်လာပြီး လူတွေအများကြီး အတူစုနေတာကို တွေ့ရလို့ ဝမ်းသာလွန်းကာ တစ်ကိုယ်လုံး လှုပ်ယမ်းရင်း ပတ်ပြေးနေတယ်။ အဲဒါက အဲယားဒေးလ်ခွေးတစ်ဝက်၊ လမ်းဘေးခွေးတစ်ဝက် စပ်ထားတဲ့ အမွေးပွခွေးကြီးတစ်ကောင်။ ခဏလောက် ကျွန်တော်တို့ပတ်လည် မြူးတူးပြီးနောက် ဘယ်သူမှ မတားနိုင်ခင် အကျဉ်းသားဆီ တန်းပြေးသွားတယ်။ အပေါ်ကို ခုန်တက်ပြီး သူ့မျက်နှာကို လျှာနဲ့လျက်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။ အားလုံး မှင်တက်ရပ်နေကြပြီး အံ့အားသင့်လွန်းလို့ ခွေးကို ဖမ်းဖို့တောင် သတိမရကြဘူး။

‘ဒီခွေးမိုက်ကို ဘယ်သူ အထဲလွှတ်လိုက်တာလဲ’ လို့ ထောင်အုပ်ကြီးက ဒေါသတကြီး ပြောတယ်။ ‘တစ်ယောက်ယောက် ဖမ်းစမ်း။’

အစောင့်အဖွဲ့ထဲက ထောင်စောင့်တစ်ယောက် ထွက်လာပြီး ခွေးနောက်ကို ကိုးရိုးကားရား ပြေးလိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ခွေးက အရာအားလုံးကို ကစားပွဲတစ်ခုလို သဘောထားပြီး သူ့လက်မမီတဲ့နေရာက ကခုန်မြူးတူးနေတယ်။ ယူရေးရှန်းလူငယ် ထောင်စောင့်တစ်ယောက်က ကျောက်စရစ်တစ်ဆုပ်ကောက်ပြီး ခွေးကို ခဲနဲ့ပေါက်မောင်းဖို့ ကြိုးစားတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခွေးက ခဲတွေကို ရှောင်ပြီး ကျွန်တော်တို့နောက် ထပ်လိုက်လာတယ်။ ခွေးရဲ့ ခပ်စူးစူး ဟောင်သံတွေ ထောင်နံရံတွေကနေ ပဲ့တင်ထပ်နေတယ်။ ထောင်စောင့်နှစ်ယောက်ရဲ့ လက်ထဲမှာရှိတဲ့ အကျဉ်းသားကတော့ ဒါလည်း ကြိုးပေးပွဲရဲ့ ထုံးတမ်းတစ်ခုလို စိတ်မဝင်စားစွာ ကြည့်နေတယ်။ မိနစ်အတော်ကြာမှ တစ်ယောက်ယောက်က ခွေးကို ဖမ်းမိတယ်။ အဲဒီနောက် ကျွန်တော့်လက်ကိုင်ပဝါကို ခွေးလည်ပတ်ထဲ လျှိုချည်ပြီး ပြန်ထွက်လာကြတယ်။ ခွေးကတော့ အတင်းရုန်းရင်း တအီအီညည်းနေတုန်းပဲ။

ကြိုးစင်အထိ ကိုက်လေးဆယ်လောက် ရှိတယ်။ ကျွန်တော့်ရှေ့မှာ ချီတက်နေတဲ့ အကျဉ်းသားရဲ့ အဝတ်မဲ့ အသားညိုကျောကို ကျွန်တော် ကြည့်နေမိတယ်။ လက်တွေချည်ထားလို့ သူဟာ ကိုးရိုးကားရား လမ်းလျှောက်ပေမဲ့ တော်တော်တည်ငြိမ်တယ်။ ဒူးကို ဘယ်တော့မှ မဖြောင့်တဲ့ အိန္ဒိယလူမျိုးတို့ရဲ့ တနိမ့်တမြင့် လှုပ်ရှားသွားဟန်နဲ့ပဲ။ ခြေလှမ်းတိုင်းမှာ သူ့ကြွက်သားတွေက သေသပ်စွာ ကိုယ့်နေရာကိုယ် ရွေ့ဝင်တယ်။ ဦးခေါင်းပေါ်က ဆံပင်စကလည်း အပေါ်အောက် လှုပ်ခုန်တယ်။ သူ့ခြေရာတွေ စိုစွတ်တဲ့ ကျောက်စရစ်ပေါ်မှာ ထင်ကျန်ခဲ့တယ်။ ပခုံးတစ်ဖက်စီက ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ လူတွေရှိနေသည့်တိုင် လမ်းပေါ်က ရေအိုင်တစ်ခုကိုရှောင်ဖို့ သူက တစ်ခါတော့ ဘေးနည်းနည်း လှမ်းလိုက်သေးတယ်။

ထူးဆန်းတာက အဲဒီအခိုက်အတန့်မတိုင်ခင်အထိ ကျန်းမာပြီး အသိစိတ်အပြည့်ရှိတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ကျွန်တော် တစ်ခါမှ နားမလည်ခဲ့ဘူး။ ရေအိုင်ကိုရှောင်ဖို့ အကျဉ်းသား ဘေးလှမ်းလိုက်တာ မြင်တဲ့အခါ အရှိန်အပြည့် စီးဆင်းနေတဲ့ အသက်တစ်ချောင်းကို တိုတိုဖြတ်ပစ်ခြင်းရဲ့ နားမလည်နိုင်တဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်နဲ့ စကားလုံးနဲ့မဖော်ပြနိုင်လောက်တဲ့ မမှန်ကန်မှုကို မြင်လိုက်ရတယ်။ ဒီလူဟာ သေခါနီး ဖြစ်နေတာမဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အသက်ရှင်နေသလိုပဲ သူလည်း အသက်ရှင်နေတယ်။ သူ့ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအားလုံး အလုပ်လုပ်နေတယ်—အူတွေက အစားအစာကို ချေဖျက်၊ အရေပြားက ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်ဖြည့်၊ လက်သည်းတွေက ရှည်ထွက်၊ အသားမျှင်တွေက ဖြစ်ပေါ်—အားလုံးက လေးနက်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်မဲ့မှုတစ်ခုထဲ မရပ်မနား အလုပ်လုပ်နေကြတယ်။ ကြိုးစင်တံခါးပေါ် သူရပ်နေချိန်၊ အသက်ရှင်ဖို့ တစ်စက္ကန့်ရဲ့ ဆယ်ပုံတစ်ပုံပဲ ကျန်ပြီး လေထဲ ပြုတ်ကျနေချိန်မှာတောင် သူ့လက်သည်းတွေ ဆက်ရှည်နေဦးမယ်။ သူ့မျက်လုံးတွေက အဝါရောင်ကျောက်စရစ်နဲ့ မီးခိုးရောင်နံရံတွေကို မြင်တယ်။ သူ့ဦးနှောက်က အမှတ်ရနေဆဲ၊ ကြိုမြင်နေဆဲ၊ စဉ်းစားဆင်ခြင်နေဆဲ—ရေအိုင်တွေအကြောင်းတောင် စဉ်းစားနေဆဲပဲ။ သူနဲ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ အတူလမ်းလျှောက်ရင်း တူညီတဲ့လောကကို မြင်၊ ကြား၊ ခံစား၊ နားလည်နေကြတဲ့ လူတစ်စု။ နောက်နှစ်မိနစ်အတွင်း ရုတ်တရက် ‘ချပ်’ ခနဲ အသံတစ်ချက်နဲ့ ကျွန်တော်တို့ထဲက တစ်ယောက် ပျောက်သွားတော့မယ်—စိတ်တစ်ခု လျော့သွားမယ်၊ လောကတစ်ခု လျော့သွားမယ်။

ကြိုးစင်က ထောင်ရဲ့ အဓိကဝင်းနဲ့ ခွဲထားတဲ့ ခြံဝင်းငယ်တစ်ခုထဲမှာ ရှိပြီး ဆူးပါတဲ့ ပေါင်းပင်ရှည်တွေ ထူထပ်နေတယ်။ အုတ်နဲ့ဆောက်ထားတဲ့ အဆောက်အအုံက တဲတစ်လုံးရဲ့ ဘေးသုံးဘက်လိုပဲ။ အပေါ်မှာ ပျဉ်ခင်းထားပြီး အဲဒီအထက်မှာ တိုင်နှစ်တိုင်နဲ့ ကန့်လန့်တန်းတစ်ခုရှိကာ ကြိုးက တွဲလောင်းကျနေတယ်။ ထောင်ဝတ်စုံအဖြူ ဝတ်ထားတဲ့ ဆံပင်ဖြူ အကျဉ်းသားတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ကြိုးပေးသမားက သူ့စက်ဘေးမှာ စောင့်နေတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဝင်လာတော့ သူက ကျွန်သပေါက်တစ်ယောက်လို ကိုယ်ကိုကွေးညွတ်ပြီး နှုတ်ဆက်တယ်။ ဖရန်စစ်က စကားတစ်ခွန်းပြောလိုက်တာနဲ့ ထောင်စောင့်နှစ်ယောက်က အကျဉ်းသားကို အရင်ထက်ပိုတင်းကျပ်စွာ ကိုင်ပြီး တစ်ဝက်ဆွဲခေါ်၊ တစ်ဝက်တွန်းကာ ကြိုးစင်ဆီ ခေါ်သွားတယ်။ လှေကားပေါ်ကို ကိုးရိုးကားရား ကူတင်ပေးကြတယ်။ အဲဒီနောက် ကြိုးပေးသမားက အပေါ်တက်ပြီး အကျဉ်းသားလည်ပင်းမှာ ကြိုးကွင်းတပ်တယ်။

ကျွန်တော်တို့က ငါးကိုက်အကွာမှာ ရပ်စောင့်နေကြတယ်။ ထောင်စောင့်တွေက ကြိုးစင်ပတ်လည်မှာ စက်ဝိုင်းမကျတကျ ဝိုင်းထားတယ်။ ကြိုးကွင်းတပ်ပြီးသွားတဲ့အခါ အကျဉ်းသားက သူ့ဘုရားနာမည်ကို စတင်အော်ခေါ်တယ်။ ‘ရာမ်၊ ရာမ်၊ ရာမ်၊ ရာမ်’ လို့ အသံမြင့်မြင့်နဲ့ ထပ်ခါထပ်ခါ အော်တယ်။ ဆုတောင်းသံ၊ အကူအညီတောင်းသံလို အလျင်လိုပြီး ကြောက်ရွံ့နေတာမဟုတ်ဘဲ တည်ငြိမ်၊ စည်းချက်မှန်ကာ ခေါင်းလောင်းထိုးသံလိုနီးပါးပဲ။ ခွေးက အဲဒီအသံကို တအီအီညည်းပြီး ပြန်ထူးတယ်။ ကြိုးစင်ပေါ် ရပ်နေသေးတဲ့ ကြိုးပေးသမားက ဂျုံအိတ်နဲ့တူတဲ့ ချည်အိတ်ငယ်တစ်လုံး ထုတ်ပြီး အကျဉ်းသားရဲ့ မျက်နှာပေါ် စွပ်ဆွဲချတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဝတ်အောက်က အသံတိုးသွားသည့်တိုင် ဆက်ပြီး ထပ်ခါထပ်ခါ ထွက်နေတုန်းပဲ—‘ရာမ်၊ ရာမ်၊ ရာမ်၊ ရာမ်၊ ရာမ်။’

ကြိုးပေးသမားက အောက်ဆင်းပြီး မောင်းတံကိုကိုင်ကာ အဆင်သင့်ရပ်နေတယ်။ မိနစ်တွေ ဖြတ်သွားသလို ထင်ရတယ်။ အကျဉ်းသားရဲ့ တည်ငြိမ်ပြီး အဝတ်နဲ့ပိတ်ထားတဲ့ အော်ခေါ်သံက ‘ရာမ်၊ ရာမ်၊ ရာမ်’ လို့ တစ်ခဏတောင် မယိမ်းယိုင်ဘဲ ဆက်တိုက်ထွက်နေတယ်။ ထောင်အုပ်ကြီးက မေးစေ့ကို ရင်ဘတ်ပေါ်ချပြီး တုတ်နဲ့ မြေကြီးကို ဖြည်းဖြည်း ထိုးဆွနေတယ်။ သူက အော်ခေါ်သံတွေကို ရေနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ အကျဉ်းသားကို အကြိမ်ရေ အတိအကျပေးထားသလို—ငါးဆယ်ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ တစ်ရာဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ လူတိုင်း မျက်နှာအရောင် ပြောင်းနေပြီ။ အိန္ဒိယလူမျိုးတွေက မကောင်းတဲ့ ကော်ဖီလို မီးခိုးရောင်သန်းသွားပြီး လှံစွပ်တစ်ချောင်းနှစ်ချောင်းက ယိမ်းယိုင်နေတယ်။ ကြိုးစင်တံခါးပေါ်မှာ ချည်နှောင်၊ ခေါင်းစွပ်ထားတဲ့လူကို ကြည့်ရင်း သူ့အော်သံကို ကျွန်တော်တို့ နားထောင်နေကြတယ်။ အော်သံတစ်ချက်တိုင်းက အသက်ရှင်ချိန် နောက်ထပ်တစ်စက္ကန့်စီ။ ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ စိတ်ထဲမှာ တူညီတဲ့ အတွေးတစ်ခုပဲရှိတယ်—အို၊ သူ့ကို မြန်မြန်သတ်ပါတော့၊ ကိစ္စပြီးအောင်လုပ်၊ ဒီရွံရှာစရာအသံကို ရပ်ပစ်ပါတော့။

ရုတ်တရက် ထောင်အုပ်ကြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်တယ်။ ခေါင်းကိုဆတ်ခနဲ မော့ပြီး တုတ်နဲ့ လျင်မြန်စွာ အချက်ပြတယ်။ ‘ချလို!’ လို့ ခပ်ကြမ်းကြမ်းနီးပါး အော်တယ်။

သံချင်းထိသံတစ်ချက်ကြားရပြီးနောက် လုံးဝ တိတ်ဆိတ်သွားတယ်။ အကျဉ်းသား ပျောက်ကွယ်သွားပြီ။ ကြိုးက သူ့အလိုလို လိမ်ကျစ်နေတယ်။ ကျွန်တော် ခွေးကို လွှတ်ပေးလိုက်တော့ ကြိုးစင်နောက်ဘက်ဆီ ချက်ချင်း တစ်ဟုန်ထိုးပြေးသွားတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီရောက်တော့ ရုတ်တရက် ရပ်၊ တစ်ချက်ဟောင်ပြီး ခြံဝင်းထောင့်တစ်နေရာဆီ နောက်ဆုတ်သွားတယ်။ အဲဒီမှာ ပေါင်းပင်တွေကြား ရပ်ပြီး ကျွန်တော်တို့ကို ကြောက်ရွံ့စွာ ချောင်းကြည့်နေတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ကြိုးစင်ကို ပတ်သွားပြီး အကျဉ်းသားရဲ့ အလောင်းကို စစ်ဆေးကြတယ်။ သူ့ခြေချောင်းတွေက အောက်တည့်တည့်ကို ဆန့်နေပြီး ကိုယ်က အလွန်နှေးစွာ လည်ရင်း တွဲလောင်းကျနေတယ်။ ကျောက်တုံးတစ်တုံးလို သေဆုံးနေပြီ။

ထောင်အုပ်ကြီးက တုတ်ကိုလှမ်းပြီး အဝတ်မဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုးကြည့်တယ်။ အလောင်းက နည်းနည်း လွှဲယမ်းသွားတယ်။ ‘သူ အဆင်ပြေပြီ’ လို့ ထောင်အုပ်ကြီးက ပြောတယ်။ ကြိုးစင်အောက်က နောက်ဆုတ်ထွက်လာပြီး အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှူထုတ်တယ်။ သူ့မျက်နှာပေါ်က မှိုင်းညို့နေတဲ့အရိပ်ဟာ ရုတ်တရက် ပျောက်သွားပြီ။ လက်ပတ်နာရီကို ငုံ့ကြည့်တယ်။ ‘ရှစ်နာရီ ရှစ်မိနစ်။ ကောင်းပြီ၊ ဒီမနက်အတွက် ဒါအကုန်ပဲ။ ဘုရားသခင်ကို ကျေးဇူးတင်ရမယ်။’

ထောင်စောင့်တွေက လှံစွပ်တွေ ဖြုတ်ပြီး ချီတက်ထွက်သွားကြတယ်။ အရင်လိုမမြူးတော့ဘဲ ကိုယ်အပြစ်လုပ်ထားမှန်း သိနေတဲ့ ခွေးက သူတို့နောက် ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် လိုက်သွားတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ကြိုးစင်ခြံဝင်းထဲကထွက်၊ စောင့်ဆိုင်းနေတဲ့ အကျဉ်းသားတွေနဲ့ သေဒဏ်ကျအခန်းတွေကို ဖြတ်ပြီး ထောင်မကြီးရဲ့ အလယ်ခြံဝင်းထဲ ဝင်လာကြတယ်။ လာသီတုတ်ကိုင် ထောင်စောင့်တွေရဲ့ အမိန့်အောက်က အကျဉ်းသားတွေဟာ မနက်စာရနေပြီ။ သံခွက်ကိုယ်စီကိုင်ပြီး အတန်းရှည်ကြီးတွေအဖြစ် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်နေကြတယ်။ ပုံးတွေကိုင်ထားတဲ့ ထောင်စောင့်နှစ်ယောက်က လှည့်ပတ်ပြီး ထမင်းခပ်ထည့်ပေးနေတယ်။ ကြိုးပေးပွဲပြီးနောက် ကြည့်ရတော့ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ်ယာလိုဖြစ်နေပြီး ရွှင်လန်းစရာမြင်ကွင်းလိုပဲ။ အလုပ်ပြီးသွားပြီဆိုတော့ အခု ကျွန်တော်တို့အားလုံး အလွန်ပေါ့ပါးသွားကြတယ်။ သီချင်းဆိုချင်၊ ထပြေးချင်၊ တခစ်ခစ်ရယ်ချင်တဲ့ စိတ်တွေ ပေါ်လာတယ်။ ရုတ်တရက် အားလုံး ရွှင်ရွှင်ပျပျ စကားတွေပြောလာကြတယ်။

ကျွန်တော့်ဘေးက လျှောက်နေတဲ့ ယူရေးရှန်းလူငယ်က ခုနကလာခဲ့တဲ့ဘက်ကို သိနားလည်ဟန်အပြုံးနဲ့ ခေါင်းညိတ်ပြတယ်။ ‘သိလား ဆရာ၊ ကျွန်တော်တို့မိတ်ဆွေက—သေသွားတဲ့လူကို ဆိုလိုတာ—သူ့အယူခံ ပယ်ချခံရကြောင်း ကြားတော့ အခန်းကြမ်းပြင်ပေါ် သေးပေါက်ချလိုက်တယ်။ ကြောက်လို့လေ။ ကျွန်တော့်ဆေးလိပ်တစ်လိပ် ယူပါဆရာ။ ဒီငွေရောင်ဆေးလိပ်ဘူးအသစ်ကို ဆရာ သဘောမကျဘူးလား။ ဈေးသည်ဆီက နှစ်ရူပီး ရှစ်အန်နာပေးရတယ်။ အဆင့်မြင့် ဥရောပစတိုင်ပဲ။’

လူအတော်များများ ရယ်ကြတယ်—ဘာကို ရယ်တာလဲဆိုတာတော့ ဘယ်သူမှ သေချာသိပုံမရဘူး။

ဖရန်စစ်က ထောင်အုပ်ကြီးဘေးမှာ လျှောက်ရင်း စကားဖောင်ဖွဲ့နေတယ်။ ‘ကောင်းပါပြီ ဆရာ၊ အားလုံး အကျေနပ်ရဆုံးအခြေအနေနဲ့ ပြီးဆုံးသွားပါတယ်။ အားလုံးပြီးသွားတာ—ဖျပ်! ဒီလိုပဲ။ အမြဲတမ်းတော့ ဒီလိုမဟုတ်ဘူး—အိုး၊ မဟုတ်ပါဘူး။ အကျဉ်းသား တကယ်သေကြောင်း သေချာစေဖို့ ဆရာဝန်က ကြိုးစင်အောက်ဝင်ပြီး သူ့ခြေထောက်တွေကို ဆွဲရတဲ့အမှုတွေ ကျွန်တော်ကြုံဖူးတယ်။ သိပ်မနှစ်မြို့စရာကောင်းတာပဲ။’

‘တလူးလူးတလွန့်လွန့် ဖြစ်နေတာပေါ့ ဟုတ်လား။ ဒါတော့ ဆိုးတာပဲ’ လို့ ထောင်အုပ်ကြီးက ပြောတယ်။

‘အာ ဆရာ၊ သူတို့က အမိန့်မနာခံဘဲ ခေါင်းမာလာရင် ပိုဆိုးသေးတယ်။ တစ်ခါက လူတစ်ယောက်ကို ထုတ်ဖို့ ကျွန်တော်တို့သွားတော့ သူ့လှောင်အိမ် သံတိုင်တွေကို ဖက်တွယ်ထားတာ မှတ်မိတယ်။ ထောင်စောင့်ခြောက်ယောက်က တစ်ဖက်ကို သုံးယောက်စီ သူ့ခြေထောက်တွေ ဆွဲပြီးမှ ဖြုတ်ယူရတယ်ဆိုတာ ဆရာ ယုံတောင်ယုံမှာမဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ သူ့ကို အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ရှင်းပြတယ်။ “သူငယ်ချင်းရယ်၊ မင်းကြောင့် ငါတို့ ဘယ်လောက် ဒုက္ခရောက်ပြီး အလုပ်ရှုပ်နေရတယ်ဆိုတာ စဉ်းစားပါဦး” လို့ ပြောတယ်။ ဒါပေမဲ့ မရဘူး။ သူက နားမထောင်ဘူး။ အာ၊ တကယ့်ကို ဒုက္ခပေးတဲ့လူပဲ။’

ကျွန်တော် အသံကျယ်ကျယ် ရယ်နေမိတာ သတိထားမိတယ်။ အားလုံး ရယ်နေကြတယ်။ ထောင်အုပ်ကြီးတောင် သည်းခံခွင့်လွှတ်တဲ့ပုံနဲ့ သွားဖြဲပြတယ်။ ‘အားလုံး အပြင်ထွက်ပြီး တစ်ခွက်လောက် သောက်ကြတာပေါ့’ လို့ သူက အတော်ဖော်ရွေစွာ ပြောတယ်။ ‘ကားထဲမှာ ဝီစကီတစ်ပုလင်း ရှိတယ်။ အခုလိုအချိန် တစ်ခွက်လောက်တော့ လိုတာပဲ။’

ထောင်ရဲ့ တံခါးမကြီးနှစ်ထပ်ကို ဖြတ်ပြီး လမ်းပေါ် ထွက်လာကြတယ်။ ‘သူ့ခြေထောက်တွေကို ဆွဲရတယ်တဲ့!’ လို့ မြန်မာတရားသူကြီးတစ်ယောက်က ရုတ်တရက် အော်ပြီး တဟားဟား ရယ်ချလိုက်တယ်။ အားလုံး ထပ်ရယ်ကြတယ်။ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ ဖရန်စစ်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်က ထူးထူးခြားခြား ရယ်စရာကောင်းနေပုံရတယ်။ ဒေသခံတွေရော ဥရောပသားတွေရော ခင်ခင်မင်မင်နဲ့ အားလုံး အတူတူ တစ်ခွက်စီ သောက်ကြတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့လူက ကိုက်တစ်ရာအကွာမှာပဲ ရှိနေတယ်။

Source text: George Orwell, A Hanging (1931). Originally written in English by George Orwell. Myanmar translation: Saw Lin.