အီဗန် အီလျစ်ချ် သေဆုံးခြင်း

အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက် ဆယ့်ခုနစ်နှစ်ကြာဘဝဟာ ဒီလိုပဲ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အခုဆိုရင် သူဟာ အစိုးရရှေ့နေအဖြစ် အချိန်အတော်ကြာ နေခဲ့ပြီး ပိုမိုနှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ရာထူးကို စောင့်မျှော်ရင်း ကမ်းလှမ်းလာတဲ့ ရာထူးအများအပြားကို ငြင်းပယ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ သူ့စိတ်အေးချမ်းမှုကို လုံးဝဖျက်ဆီးပစ်တဲ့ မမျှော်လင့်ထားသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာတယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ တက္ကသိုလ်ရှိတဲ့မြို့တစ်မြို့မှာ သဘာပတိတရားသူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရမယ်လို့ မျှော်လင့်ထားပေမဲ့ ဂေါ့ပဲဆိုသူက တစ်နည်းနည်းနဲ့ သူ့ထက် လက်ဦးမှုယူပြီး အဲဒီရာထူးကို ရသွားတယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ် စိတ်ဆိုးသွားပြီး ဂေါ့ပဲကို အပြစ်တင်တယ်။ သူနဲ့ရော ကိုယ့်အထက်လူကြီးတွေနဲ့ပါ ရန်ဖြစ်တယ်။ ဒီနောက်မှာ လူတွေက သူ့အပေါ် အေးတိအေးစက်ဖြစ်လာပြီး နောက်တစ်ခါ ရာထူးခန့်အပ်ရာမှာလည်း သူ့ကို ထပ်မံကျော်သွားကြတယ်။

အဲဒါ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဖြစ်ခဲ့တာ။ အဲဒီနှစ်ဟာ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ဘဝမှာ အနာကျင်ရဆုံးနှစ် ဖြစ်တယ်။ တစ်ဖက်မှာ သူ့လစာက ကုန်ကျစရိတ်အတွက် မလုံလောက်ဘူးဆိုတာ ထင်ရှားလာတယ်။ တခြားတစ်ဖက်မှာတော့ လူတိုင်းက သူ့ကို မေ့ထားကြပြီဖြစ်ပြီး သူ့အတွက် အလွန်ဆိုးဝါး၊ ရက်စက်လွန်းတဲ့ မတရားမှုလို့ ထင်ရတာက တခြားလူတွေအတွက်တော့ လုံးဝသာမန်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုသာ ဖြစ်နေတယ်။ သူ့အဖေတောင် သူ့ကို ကူညီရမယ့်တာဝန် ရှိတယ်လို့ မခံစားဘူး။ လူတိုင်းက သူ့ကို စွန့်ပစ်ထားပြီး တစ်နှစ်ဝင်ငွေ ရူဘယ်သုံးထောင့်ငါးရာရတဲ့ သူ့အခြေအနေကို အတော်ပုံမှန်တဲ့၊ ကံကောင်းတယ်လို့တောင် ဆိုနိုင်တဲ့အနေအထားလို့ လူတိုင်းမြင်နေကြတယ်လို့ သူခံစားရတယ်။ ကိုယ့်အပေါ်ကျရောက်တဲ့ မတရားမှုကို သိနေတာ၊ ဇနီးရဲ့ မပြတ်တမ်း တကျည်ကျည် အပြစ်တင်မှုကို ခံနေရတာ၊ ဝင်ငွေထက် ပိုသုံးနေလို့ အကြွေးတွေ စတင်စုပုံလာတာတွေကြောင့် သူ့အခြေအနေဟာ ပုံမှန်နဲ့ အလွန်ဝေးကွာတယ်ဆိုတာ သူတစ်ယောက်တည်းသာ သိတယ်။

အဲဒီနှစ် နွေရာသီမှာ ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချဖို့ သူခွင့်ယူပြီး ဇနီးနဲ့အတူ တောဘက်က ဇနီးဖြစ်သူရဲ့အစ်ကိုအိမ်မှာ နွေရာသီကုန်ဆုံးဖို့ သွားတယ်။

တောဘက်မှာ သူ့စိတ်ကို အလုပ်များစေမယ့် ရုံးတာဝန်မရှိတော့ အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ ပထမဆုံးအကြိမ် သာမန်ပျင်းရိငြီးငွေ့မှုမျိုးမဟုတ်ဘဲ သည်းမခံနိုင်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျမှုရဲ့ သားကောင် ဖြစ်လာတယ်။ အခြေအနေတွေကို ဒီအတိုင်း ဆက်သွားခွင့်မပြုနိုင်ဘူး၊ ပြတ်သားတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုခုကို မဖြစ်မနေ လုပ်ရမယ်လို့ သူဆုံးဖြတ်တယ်။

တစ်ညလုံး မအိပ်ဘဲ ဝရန်တာပေါ်မှာ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် လမ်းလျှောက်ပြီးတဲ့နောက် အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ စိန့်ပီတာစဘတ်ကိုသွားပြီး ထိထိရောက်ရောက် လှုပ်ရှားဖို့၊ တခြားဌာနတစ်ခုကို ပြောင်းရွှေ့ခွင့်ရအောင် လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။ ဒီနည်းနဲ့ သူ့တန်ဖိုးကို နားမလည်ခဲ့တဲ့ အဲဒီလူတွေကို လက်စားချေမယ်။

နောက်တစ်နေ့မှာ ဇနီးနဲ့ ယောက္ခမက မသွားဖို့ အစွမ်းကုန် ဖျောင်းဖျကြပေမဲ့ သူက စိန့်ပီတာစဘတ်ကို ထွက်ခွာခဲ့တယ်။

သူ့ရှေ့မှာ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုပဲရှိတယ်—ဝင်ငွေ ရူဘယ်ငါးထောင်ရတဲ့ ရာထူးတစ်ခုကို ရဖို့။ အခုဆိုရင် ဘယ်ဌာန၊ ဘယ်မူဝါဒလမ်းကြောင်း၊ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် ရာထူးတစ်ခုရရင် ကျေနပ်ဖို့ အသင့်ရှိနေပြီ။ ရူဘယ်ငါးထောင်ရတဲ့ ရာထူးတစ်ခုတော့ မဖြစ်မနေ ရရမယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးဌာနဖြစ်စေ၊ ဘဏ်ဖြစ်စေ၊ မီးရထားဌာနဖြစ်စေ၊ ဧကရီ မာရီယာရဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေဖြစ်စေ၊ အကောက်ခွန်ဌာနမှာပင်ဖြစ်စေ အရေးကြီးတာက ရူဘယ်ငါးထောင်ရဖို့ပဲ။ နောက်ထပ် မဖြစ်မနေလိုအပ်တာက သူ့တန်ဖိုးကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့တဲ့ လက်ရှိဌာနကနေ ထွက်ခွာဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်။

ထူးဆန်းစွာပဲ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ ဒီရှာဖွေမှုဟာ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းပြီး မမျှော်လင့်ထားတဲ့ အောင်မြင်မှုနဲ့ အဆုံးသတ်ခဲ့တယ်။ ကူးစ်မြို့မှာ အသိတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ အက်ဖ်. အက်စ်. အီလျင်က သူစီးလာတဲ့ ပထမတန်းရထားတွဲထဲ လာစီးတယ်။ အီလျင်က ကူးစ်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဆီ အခုလေးတင်ရောက်လာတဲ့ ကြေးနန်းအကြောင်း သူ့ကိုပြောပြတယ်။ ဝန်ကြီးဌာနမှာ မကြာခင် အပြောင်းအလဲတစ်ခုဖြစ်တော့မယ်၊ ပျိုထရ် အီဗာနိုဗစ်ချ်နေရာကို အီဗန် ဆီမျိုနိုဗစ်ချ် ဝင်လာတော့မယ်ဆိုတဲ့ သတင်းဖြစ်တယ်။

အဆိုပြုထားတဲ့ အပြောင်းအလဲဟာ ရုရှားနိုင်ငံအတွက် အရေးပါမှုအပြင် အီဗန် အီလျစ်ချ်အတွက် အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။ လူသစ်တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ပျိုထရ် ပျက်ထရိုဗစ်ချ်ကို ရှေ့တန်းတင်လာတာကြောင့် ပျိုထရ် ပျက်ထရိုဗစ်ချ်ရဲ့မိတ်ဆွေ ဇာဟာ အီဗာနိုဗစ်ချ်လည်း သေချာပေါက် ရှေ့ရောက်လာမှာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အစီအစဉ်တွေအတွက် အလွန်အကျိုးရှိတယ်။ ဇာဟာ အီဗာနိုဗစ်ချ်ဟာ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ မိတ်ဆွေဖြစ်သလို ကျောင်းနေဖက်လည်း ဖြစ်တယ်။

မော်စကိုရောက်တော့ ဒီသတင်းကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်။ စိန့်ပီတာစဘတ်ရောက်တဲ့အခါ အီဗန် အီလျစ်ချ်က ဇာဟာ အီဗာနိုဗစ်ချ်ကို သွားတွေ့ပြီး သူ့အရင်ဌာနဖြစ်တဲ့ တရားရေးဌာနမှာ ရာထူးတစ်ခုရမယ်ဆိုတဲ့ တိကျသေချာသော ကတိကို ရခဲ့တယ်။

တစ်ပတ်အကြာမှာ ဇနီးဆီ ဒီလိုကြေးနန်းပို့တယ်။ “ဇာဟာက မီလာရဲ့နေရာကို ရတယ်။ ပထမဆုံးအမိန့်ထွက်တာနဲ့ ကိုယ် ရာထူးခန့်အပ်ခံရမယ်။”

ဒီအပြောင်းအလဲတွေကြောင့် အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ အရင်ဌာနမှာပဲ အရင်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေထက် အဆင့်နှစ်ဆင့်မြင့်တဲ့ ရာထူးတစ်ခုကို မမျှော်လင့်ဘဲ ရရှိခဲ့တယ်။ လစာရူဘယ်ငါးထောင်အပြင် ခရီးစရိတ်အတွက် အစိုးရထောက်ပံ့ငွေ ရူဘယ်သုံးထောင့်ငါးရာပါ ရတယ်။ ရန်သူဟောင်းတွေနဲ့ ဌာနတစ်ခုလုံးအပေါ် စိတ်ဆိုးခဲ့သမျှကို မေ့သွားပြီး အီဗန် အီလျစ်ချ် အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်သွားတယ်။

အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ အချိန်အတော်ကြာအတွင်း မကြုံဖူးလောက်အောင် စိတ်ပေါ့ပါးပြီး သဘောကောင်းတဲ့အခြေအနေနဲ့ တောဘက်ကို ပြန်လာတယ်။ ပရာစကိုဗျာ ဖျိုဒေါ်ရိုဗ်နာလည်း စိတ်ကြည်လင်လာပြီး သူတို့နှစ်ယောက်ကြား ပြန်လည်သင့်မြတ်အောင် ဖာထေးနိုင်ခဲ့တယ်။ စိန့်ပီတာစဘတ်မှာ လူတိုင်းက သူ့ကို ဘယ်လောက်လေးစားကြောင်း၊ ရန်သူလုပ်ခဲ့သူအားလုံး ဘယ်လိုမျက်နှာပျက်ခဲ့ရကြောင်းနဲ့ အခု သူ့ရှေ့မှာ ဘယ်လိုအောက်ကျို့နေကြောင်း၊ သူ့ရာထူးခန့်အပ်မှုကို ဘယ်လောက်မနာလိုဖြစ်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် စိန့်ပီတာစဘတ်မှာ သူအလွန်မျက်နှာသာပေးခံနေရတာကို ဘယ်လောက်ပိုပြီး မနာလိုဖြစ်ကြောင်း အီဗန် အီလျစ်ချ် ပြောပြတယ်။

ပရာစကိုဗျာ ဖျိုဒေါ်ရိုဗ်နာက အဲဒီအကြောင်းတွေ နားထောင်ပြီး ယုံကြည်ဟန်ဆောင်တယ်။ သူ့စကားတစ်ခွန်းကိုမှ မဆန့်ကျင်ဘဲ သူတို့ပြောင်းရွှေ့ရမယ့် မြို့သစ်က အိမ်ထောင်စုအစီအစဉ်တွေကိုပဲ ချမှတ်နေတယ်။ အဲဒီအစီအစဉ်တွေဟာ သူ့အစီအစဉ်တွေနဲ့ တစ်ထပ်တည်းဖြစ်ကြောင်း၊ သူတို့နှစ်ယောက် သဘောတူညီနေကြောင်း၊ သူ့ဘဝဟာ ဒီစိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာ အခက်အခဲကြောင့် လမ်းချော်ခဲ့ရာကနေ ပေါ့ပါးနှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းပြီး သင့်တင့်လျောက်ပတ်တဲ့ စစ်မှန်ပုံမှန်သော သဘောသဘာဝကို ပြန်လည်ရရှိတော့မယ့်အကြောင်း အီဗန် အီလျစ်ချ်က ဝမ်းသာအားရ မြင်တယ်။

အီဗန် အီလျစ်ချ်က တောဘက်ကို ခဏပဲ ပြန်လာတာ ဖြစ်တယ်။ စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ရာထူးအသစ်ရဲ့တာဝန်တွေကို စတင်ထမ်းဆောင်ရမယ်။ ဒါ့အပြင် နေရာသစ်မှာ အခြေချဖို့၊ တခြားပြည်နယ်က ပစ္စည်းအားလုံးကို ပြောင်းရွှေ့ဖို့၊ နောက်ထပ်လိုအပ်တာတွေ အများကြီး ဝယ်ယူမှာကြားဖို့ အချိန်လိုတယ်။ အတိုချုပ်ရရင် သူ့စိတ်ထဲ သတ်မှတ်ထားသလို၊ ပရာစကိုဗျာ ဖျိုဒေါ်ရိုဗ်နာရဲ့ စိတ်ထဲမှာလည်း အတိအကျနီးပါး သတ်မှတ်ထားသလို အရာအားလုံးကို စီစဉ်ရမယ်။

အခု အရာအားလုံး အောင်မြင်စွာ စီစဉ်ပြီးသွားပြီ။ သူနဲ့ဇနီးက ရည်ရွယ်ချက်ချင်း သဘောတူကြတဲ့အပြင် အတူနေချိန်လည်း အလွန်နည်းတာကြောင့် အိမ်ထောင်ရေးအစောပိုင်းနှစ်တွေပြီးကတည်းက မရှိခဲ့ဖူးလောက်အောင် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အဆင်ပြေကြတယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ်က မိသားစုကို ချက်ချင်းခေါ်သွားဖို့ စဉ်းစားထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရုတ်တရက် သူနဲ့ သူ့မိသားစုအပေါ် အလွန်နွေးထွေးရင်းနှီးလာတဲ့ သူ့နှမနဲ့ ယောက်ဖက ဆက်နေကြဖို့ အတင်းအကျပ် တိုက်တွန်းတာကြောင့် သူတစ်ယောက်တည်း ထွက်သွားတယ်။

အီဗန် အီလျစ်ချ် ထွက်ခွာခဲ့တယ်။ သူ့အောင်မြင်မှုက ဖန်တီးပေးထားတဲ့ ပေါ့ပါးကြည်လင်တဲ့ စိတ်နဲ့ ဇနီးဖြစ်သူနဲ့ နားလည်မှုကောင်းမွန်နေတာတို့ဟာ တစ်ခုကတစ်ခုကို အားဖြည့်ပေးပြီး တစ်ချိန်လုံး သူ့ဆီက မပျောက်ကွယ်ဘူး။ သူနဲ့ဇနီးတို့ နှစ်ယောက်စလုံး အိပ်မက်မက်ခဲ့တဲ့အတိုင်း ချစ်စရာကောင်းတဲ့ အခန်းတွဲတစ်ခုကို ရှာတွေ့တယ်။ ရှေးပုံစံအတိုင်း ကျယ်ဝန်းပြီး မျက်နှာကြက်မြင့်တဲ့ ဧည့်ခံခန်းတွေ၊ သူ့အတွက် သက်သောင့်သက်သာရှိပြီး ဂုဏ်သိက္ခာပေါ်လွင်တဲ့ စာကြည့်ခန်း၊ ဇနီးနဲ့သမီးအတွက် အခန်းတွေ၊ သားအတွက် စာသင်ခန်း—အရာအားလုံးဟာ သူတို့အတွက် တမင်စီစဉ်ထားသလိုပဲ။ အီဗန် အီလျစ်ချ်ကိုယ်တိုင် အခန်းတွေ ပရိဘောဂဆင်တာကို ကြီးကြပ်တယ်။ နံရံကပ်စက္ကူတွေ ရွေးတယ်။ ပရိဘောဂတွေ ဝယ်တယ်။ အထူးသဖြင့် သူ့အမြင်မှာ ထူးခြားတဲ့ comme il faut—အဆင့်အတန်းနဲ့လျော်ညီ—ဟန်ရှိတဲ့ ရှေးဟောင်းပရိဘောဂတွေကို ဦးစားပေးဝယ်တယ်။ အရာအားလုံးဟာ တဖြည်းဖြည်း ပုံပေါ်လာပြီး သူ့စိတ်ထဲ ချမှတ်ထားတဲ့ စံပြပုံစံကို တကယ်ရောက်လာတယ်။ အိမ်ကို တစ်ဝက်လောက် စီစဉ်ပြီးချိန်မှာ သူ့အစီအစဉ်က သူမျှော်လင့်ထားတာထက်တောင် သာလွန်နေတယ်။ အားလုံးပြီးသွားရင် တစ်အိမ်လုံးဟာ ခန့်ညားလှပပြီး အောက်တန်းမကျတဲ့ သဘောရှိလာမယ်ဆိုတာ သူမြင်တယ်။ အိပ်ပျော်ခါနီးတိုင်း ပြီးစီးသွားမယ့် ဧည့်ခံခန်းပုံစံကို စိတ်ကူးကြည့်တယ်။ မပြီးသေးတဲ့ ဧည့်ခန်းကို ကြည့်ရင်း ပစ္စည်းအားလုံး နေရာတကျထားပြီးသွားတဲ့အခါ မီးဖို၊ လေကာပြား၊ အဆင့်ဆင့်စင်၊ နေရာအနှံ့ ချထားမယ့် ကုလားထိုင်သေးသေးတွေ၊ နံရံပေါ်က ပန်းကန်ခွက်ယောက်တွေ၊ ကြေးရုပ်တွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲဆိုတာ မြင်ယောင်တယ်။ ဒီလိုအရာမျိုး အလှဆင်ရာ အမြင်ရှိတဲ့ ပရာစကိုဗျာနဲ့ လီဇန်ကာတို့ကို သူဘယ်လောက် အထင်ကြီးသွားစေမလဲဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ ပျော်ရွှင်နေတယ်။ သူတို့ ဒီလိုဖြစ်လာမယ်လို့ ဘယ်တော့မှ မမျှော်လင့်ထားနိုင်ဘူး။ တစ်အိမ်လုံးကို ထူးထူးခြားခြား အထက်တန်းဆန်တဲ့ အငွေ့အသက်ပေးနိုင်တဲ့ ရှေးဟောင်းပရိဘောဂတွေကို ဈေးပေါပေါနဲ့ ရှာတွေ့ဝယ်ယူရာမှာ အထူးအောင်မြင်ခဲ့တယ်။ သူတို့ကို အံ့အားသင့်စေဖို့ စာတွေထဲမှာတော့ အရာအားလုံးကို တမင်လျှော့ပြောထားတယ်။ ဒီကိစ္စတွေက သူ့ကို အလွန်ဖမ်းစားထားတာကြောင့် ရုံးအလုပ်ကို အလွန်ချစ်တဲ့သူဖြစ်ပေမဲ့ ရာထူးအသစ်ရဲ့ တာဝန်တွေက သူမျှော်လင့်ထားသလောက် စိတ်မဝင်စားစေဘူး။ တရားရုံးအစည်းအဝေးတွေမှာ အာရုံလွတ်သွားတဲ့အချိန်တွေ ရှိလာတယ်။ ပြတင်းပေါက်လိုက်ကာတွေရဲ့ ကန့်လန့်ကာခေါင်းတန်းကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထားမလား၊ အရစ်အကြောင်းဖော်ထားမလား စဉ်းစားနေတယ်။ ဒီအလုပ်ကို စိတ်ဝင်စားလွန်းလို့ တစ်ခါတလေ ကိုယ်တိုင်လက်နဲ့လုပ်တယ်၊ ပရိဘောဂတွေ ရွှေ့တယ်၊ ကန့်လန့်ကာတွေ ကိုယ်တိုင်ချိတ်တယ်။ တစ်နေ့မှာ အလှဆင်အဝတ်စကို သူလိုချင်တဲ့ပုံအတိုင်း ဘယ်လိုတွဲလောင်းချရမလဲ နားမလည်တဲ့ အလုပ်သမားကို ပြဖို့ လှေကားပေါ်တက်တယ်။ ခြေတစ်လှမ်းမှားပြီး ချော်ကျသွားပေမဲ့ သန်မာပြီး လျင်မြန်တဲ့သူဖြစ်လို့ လက်နဲ့ တွယ်ထားနိုင်ခဲ့တယ်။ သူ့နံဘေးက ဘောင်တစ်ခုရဲ့ ထောင့်နဲ့သာ ဆောင့်မိတယ်။ ထိခိုက်ဖူးရောင်တဲ့နေရာက နာပေမဲ့ မကြာခင် ပျောက်သွားတယ်။ ဒီကာလတစ်လျှောက်လုံး အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ အထူးသဘောကောင်းပြီး စိတ်ကြည်လင်နေတယ်။ “ငါ့ကိုယ်ငါ ဆယ့်ငါးနှစ်တောင် ပြန်ငယ်သွားသလို ခံစားရတယ်” လို့ စာရေးတယ်။ အိမ်ပြင်ဆင်တာကို စက်တင်ဘာမှာ ပြီးမယ်လို့ သူထင်ထားပေမဲ့ အောက်တိုဘာလလယ်အထိ ကြာသွားတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြီးသွားတဲ့အခါ ရလဒ်က ချစ်စရာကောင်းတယ်။ သူတစ်ယောက်တည်း ပြောတာမဟုတ်ဘဲ မြင်သူတိုင်းကလည်း သူ့ကို ဒီလိုပဲ ပြောကြတယ်။

တကယ်တမ်းတော့ အားလုံးဟာ မချမ်းသာပေမဲ့ ချမ်းသာတဲ့ပုံ ပေါက်ချင်သူတွေရဲ့အိမ်တွေမှာ တွေ့နေကျအတိုင်းပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့်လည်း သူတို့အားလုံး တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တူသွားရုံပဲ တတ်နိုင်ကြတယ်—အလှဆင်အဝတ်စတွေ၊ အရောင်ရင့်သစ်သား၊ ပန်းတွေ၊ ကော်ဇောတွေနဲ့ ကြေးရုပ်တွေ၊ အရောင်ရင့်ပြီး အလွန်ပြောင်လက်နေတဲ့ အရာအားလုံး၊ အတန်းအစားတစ်ခုက လူတိုင်းနဲ့ တူဖို့ အဲဒီအတန်းအစားက လူတိုင်း ပိုင်ထားကြတဲ့ ပစ္စည်းအားလုံးပဲ။ သူ့အိမ်မှာလည်း အဲဒီအတိုင်း တူလွန်းလို့ ဘာမှအထင်ကြီးစရာ မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူ့အတွက်တော့ အရာအားလုံးက တစ်နည်းနည်းနဲ့ ထူးခြားနေတယ်။ မိသားစုကို မီးရထားဘူတာမှာ ကြိုပြီး အသစ်ပြင်ဆင်ထားတဲ့၊ မီးအားလုံးထွန်းပြီး အသင့်စောင့်နေတဲ့ အခန်းတွဲဆီ ခေါ်လာတယ်။ လည်စည်းအဖြူစည်းထားတဲ့ အစေခံက ပန်းတွေနဲ့ အလှဆင်ထားတဲ့ ဝင်ပေါက်ဆီ တံခါးဖွင့်ပေးတယ်။ အဲဒီနောက် သူတို့က ဧည့်ခန်းနဲ့ စာကြည့်ခန်းထဲ လျှောက်ဝင်ရင်း ဝမ်းသာအားရ အော်ဟစ်ကြတယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ် အလွန်ပျော်ရွှင်သွားတယ်။ သူတို့ကို နေရာတိုင်းလိုက်ပြပြီး သူတို့ရဲ့ ချီးမွမ်းသံတွေကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ခံယူရင်း ကျေနပ်မှုနဲ့ မျက်နှာတောက်ပနေတယ်။ အဲဒီည လက်ဖက်ရည်သောက်ရင်း အကြောင်းအမျိုးမျိုး ပြောကြတဲ့အခါ ပရာစကိုဗျာ ဖျိုဒေါ်ရိုဗ်နာက လှေကားပေါ်က ပြုတ်ကျတဲ့အကြောင်း မေးတယ်။ သူက ရယ်မောပြီး ဘယ်လိုလွင့်ကျသွားကြောင်း၊ အခန်းတွင်းအလှဆင်သမားကို ဘယ်လိုလန့်သွားစေကြောင်း ကိုယ်ဟန်နဲ့ ပြတယ်။

“ကိုယ်က အားကစားသမားလို သန်မာနေသေးလို့ တော်သေးတာပေါ့။ တခြားလူသာဆို သေသွားနိုင်တယ်။ ကိုယ်ကတော့ ဒီနေရာ ဆောင့်မိရုံပဲ။ ထိကြည့်ရင် နာပေမဲ့ အခုတောင် ပျောက်နေပြီ။ ရိုးရိုးအညိုအမည်းစွဲတဲ့ ဒဏ်ရာလေးပါပဲ။”

ဒီလိုနဲ့ သူတို့ဟာ နေအိမ်သစ်မှာ စတင်နေထိုင်ကြတယ်။ အမြဲဖြစ်တတ်တဲ့အတိုင်း အပြည့်အဝနေသားကျသွားတဲ့အခါ အခန်းတစ်ခန်းတိတိ လိုနေသေးတာကို သိလာကြတယ်။ ဝင်ငွေအသစ်ကလည်း အမြဲဖြစ်တတ်သလိုပဲ ရူဘယ်ငါးရာလောက် နည်းနေသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရာအားလုံး အလွန်အဆင်ပြေတယ်။ အထူးသဖြင့် အရာအားလုံးကို အပြီးသတ်မစီစဉ်ရသေးဘဲ အိမ်အတွက် လုပ်စရာတစ်ခုခု—တစ်ခုခုဝယ်ဖို့၊ တစ်ခုခုမှာဖို့၊ တစ်ခုခုရွှေ့ဖို့၊ အံကိုက်ဖြစ်အောင် တစ်ခုခုလုပ်ဖို့—ကျန်နေသေးတဲ့ အစပိုင်းမှာ အလွန်အဆင်ပြေတယ်။ လင်နဲ့မယားကြား အငြင်းပွားမှုတချို့ ရှိခဲ့ပေမဲ့ နှစ်ယောက်စလုံး အလွန်ကျေနပ်နေကြပြီး လုပ်စရာလည်း များတာကြောင့် ကြီးကြီးမားမား ရန်မဖြစ်ဘဲ အားလုံးပြီးသွားတယ်။ စီစဉ်စရာ ဘာမှမကျန်တော့တဲ့အခါ နည်းနည်းပျင်းစရာကောင်းလာပြီး တစ်ခုခု လိုနေသလို ခံစားရတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအချိန်မှာ သူတို့ဟာ အသိမိတ်ဆွေတွေ စရလာပြီး အလေ့အထတွေ ပေါ်ပေါက်လာတာကြောင့် ဘဝက ပြန်လည်ပြည့်စုံလာတယ်။

အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ မနက်ပိုင်းကို တရားရုံးမှာ ကုန်ဆုံးပြီး အိမ်ပြန်လာကာ ညစာစားတယ်။ အစပိုင်းမှာ အများအားဖြင့် စိတ်ကြည်လင်နေပေမဲ့ အိမ်သစ်ကြောင့်ပဲ နည်းနည်း စိတ်ပျက်လွယ်တယ်။ စားပွဲခင်းပေါ်၊ အလှဆင်အဝတ်စပေါ်က အစွန်းအထင်းတိုင်းနဲ့ ပြတ်သွားတဲ့ ပြတင်းပေါက်လိုက်ကာကြိုးတိုင်းက သူ့ကို စိတ်တိုစေတယ်။ အခန်းတွေ စီစဉ်ဖို့ အလွန်အားထုတ်ထားတာကြောင့် အစီအစဉ်ပျက်မှုတိုင်းက သူ့ကို စိတ်မချမ်းမသာ ဖြစ်စေတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခြုံကြည့်ရင်တော့ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ဘဝဟာ သူ့ယုံကြည်ချက်အရ ဘဝဖြစ်သင့်တဲ့အတိုင်း—လွယ်လွယ်ကူကူ၊ နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းကောင်း၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ်စွာ—ဆက်လက်စီးဆင်းနေတယ်။ မနက်ကိုးနာရီမှာ အိပ်ရာထတယ်၊ ကော်ဖီသောက်တယ်၊ သတင်းစာဖတ်တယ်၊ ပြီးရင် ရုံးယူနီဖောင်းဝတ်ပြီး တရားရုံးကို သွားတယ်။ အဲဒီမှာ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းအစီအစဉ်က သူ့အတွက် အသင့်ချထားပြီးဖြစ်လို့ ချက်ချင်း ဝင်လုပ်လိုက်ရုံပဲ။ အသနားခံသူတွေ၊ ရုံးတွင်းမေးမြန်းမှုတွေ၊ ရုံးအလုပ်ကိုယ်တိုင်၊ လူသိရှင်ကြားနဲ့ ကနဦး တရားရုံးအစည်းအဝေးတွေ ရှိတယ်။ ဒီအရာအားလုံးမှာ အဓိကလိုအပ်တာက ရုံးလုပ်ငန်းရဲ့ ပုံမှန်လည်ပတ်မှုကို အမြဲနှောင့်ယှက်တတ်တဲ့ အသက်ဝင်ခံစားမှုပါသမျှကို ဖယ်ထုတ်ထားဖို့ပဲ။ လူတွေနဲ့ ရုံးသဘောဆက်ဆံရေးကလွဲပြီး ဘယ်လိုဆက်ဆံရေးမျိုးကိုမှ ခွင့်မပြုရဘူး။ ဆက်ဆံရခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းတိုင်းဟာ ရုံးကိစ္စသက်သက်ဖြစ်ရပြီး ဆက်ဆံမှုကိုယ်တိုင်လည်း ရုံးသဘောသက်သက် ဖြစ်ရမယ်။ ဥပမာ လူတစ်ယောက်က အချက်အလက်တချို့ကို စိုးရိမ်တကြီး လာမေးတယ်ဆိုပါစို့။ အီဗန် အီလျစ်ချ်က တာဝန်ကျအရာရှိမဟုတ်ရင် အဲဒီလူနဲ့ ဘာဆိုဘာမှ သက်ဆိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ တရားရုံးအဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ သူနဲ့ အဲဒီလူရဲ့ ဆက်ဆံရေးကို အစိုးရတံဆိပ်ခေါင်းပါတဲ့ စာရွက်ပေါ်မှာ စည်းမျဉ်းတကျ ဖော်ပြနိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီဆက်ဆံရေးနယ်နိမိတ်အတွင်း အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ သူတတ်နိုင်သမျှ အားလုံး၊ တကယ်တမ်း အားလုံးကို လုပ်ပေးမယ်။ ဒီလိုလုပ်ရာမှာ လူသားချင်း ဖော်ရွေတဲ့ဆက်ဆံရေးအသွင်၊ ဆိုလိုတာက လူမှုရေးယဉ်ကျေးမှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းမယ်။ ဒါပေမဲ့ ရုံးသဘောဆက်ဆံရေး ဆုံးသွားတဲ့နေရာမှာ တခြားအရာအားလုံးလည်း ရပ်သွားတယ်။ ကိစ္စရပ်တွေရဲ့ ရုံးသဘောအပိုင်းကို သူ့တကယ့်ဘဝနဲ့ ခွဲခြားထားနိုင်တဲ့ ဒီအတတ်ပညာကို အီဗန် အီလျစ်ချ်က အမြင့်ဆုံးအဆင့် ပိုင်ဆိုင်တယ်။ အချိန်ကြာရှည် လေ့ကျင့်ခဲ့တာနဲ့ ပင်ကိုစွမ်းရည်ကြောင့် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ယောက်က အပျော်သဘောလုပ်သလို လူသားဆန်တဲ့ဆက်ဆံရေးနဲ့ ရုံးသဘောဆက်ဆံရေးကို ရံဖန်ရံခါ ရောယှက်ခွင့်ပြုနိုင်တဲ့ ပြည့်စုံမှုအဆင့်အထိ ရောက်အောင် လုပ်ထားတယ်။ သူအလိုရှိတဲ့အချိန်မှာ ရုံးသဘောသက်သက် အနေအထားကို ပြန်ယူပြီး လူသားဆန်တဲ့ဆက်ဆံရေးကို ပယ်ချနိုင်တဲ့ အာဏာရှိတယ်လို့ ခံစားရတာကြောင့်သာ ဒီလွတ်လပ်ခွင့်ကို သူ့ကိုယ်သူ ပေးတာဖြစ်တယ်။ ဒီကိစ္စဟာ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့လက်ထဲမှာ လွယ်ကူ၊ နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းပြီး သင့်တင့်လျောက်ပတ်ရုံမျှမက အနုပညာဆန်တဲ့ အရည်အသွေးတစ်ခုအထိ တကယ်ရောက်နေတယ်။ အလုပ်ကြားနားချိန်တွေမှာ ဆေးလိပ်သောက်တယ်၊ လက်ဖက်ရည်သောက်တယ်၊ နိုင်ငံရေးအကြောင်း နည်းနည်း၊ ပြည်သူ့ရေးရာအကြောင်း နည်းနည်း၊ ဖဲအကြောင်း နည်းနည်းနဲ့ အများဆုံးကတော့ ရာထူးခန့်အပ်မှုတွေအကြောင်း စကားပြောတယ်။ အလုပ်ပင်ပန်းနေသော်လည်း သံစုံတီးဝိုင်းထဲက ပထမတန်းတယောတစ်လက်လို ဖျော်ဖြေပွဲမှာ ကိုယ့်အခန်းကဏ္ဍကို ကျွမ်းကျင်စွာ တီးခတ်ခဲ့တဲ့ အနုပညာရှင်တစ်ယောက်လို ခံစားရင်း အိမ်ပြန်လာတယ်။ အိမ်မှာ သူ့သမီးနဲ့ ဇနီးက တစ်နေရာရာကို အလည်သွားထားတာ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ဆီ တစ်ယောက်ယောက် အလည်လာထားတာ ရှိတယ်။ သားက ကျောင်းသွားထားတယ်၊ ဆရာတွေနဲ့ စာပြင်ဆင်ပြီး အထက်တန်းကျောင်းမှာ သင်ပေးတာတွေကို စနစ်တကျ မှန်မှန်ကန်ကန် သင်ယူထားတယ်။ အရာအားလုံး ဖြစ်သင့်တဲ့အတိုင်းပဲ။ ညစာစားပြီး ဧည့်သည်မရှိရင် လူတွေပြောနေကြတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို တစ်ခါတလေ ဖတ်တယ်။ ညနေရောက်တော့ အလုပ်ထိုင်လုပ်တယ်။ ဆိုလိုတာက ရုံးစာရွက်တွေဖတ်တယ်၊ ဥပဒေတွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတယ်၊ ထွက်ဆိုချက်တွေကို ခွဲခြားပြီး သက်ဆိုင်ရာဥပဒေအောက် ထည့်တယ်။ ဒီအလုပ်ကို ပျင်းစရာလို့လည်း မထင်၊ ပျော်စရာလို့လည်း မထင်ဘူး။ စခရူးဖဲ ကစားနိုင်တဲ့အချိန်မှာတော့ ဒီအလုပ်က ပျင်းစရာဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ စခရူးဖဲဝိုင်း မရှိရင် တစ်ယောက်တည်း ဒါမှမဟုတ် ဇနီးနဲ့ နှစ်ယောက်တည်း ထိုင်နေရတာထက်တော့ ပိုကောင်းတယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေက လူမှုအဆင့်အတန်းကောင်းတဲ့ အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသားတွေကို ဖိတ်ပြီး ကျွေးတဲ့ ညစာစားပွဲငယ်တွေနဲ့ သူ့ဧည့်ခန်းဟာ တခြားဧည့်ခန်းအားလုံးလို ဖြစ်နေစေဖို့ အဲဒီလိုလူတွေ ပုံမှန်လုပ်ကြတဲ့အတိုင်း သူတို့နဲ့ အချိန်ကုန်ဆုံးခြင်းတို့ ဖြစ်တယ်။

တစ်ခါမှာတော့ သူတို့က ကပွဲပါတဲ့ ဧည့်ခံပွဲတစ်ခုတောင် လုပ်တယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ် ပျော်ရွှင်ခဲ့ပြီး အရာအားလုံးလည်း အလွန်အောင်မြင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ မုန့်ဖုတ်တွေနဲ့ သကြားလုံးတွေအကြောင်း ဇနီးနဲ့ အကြီးအကျယ် ရန်ဖြစ်ရတဲ့အထိ ဖြစ်သွားတယ်။ ပရာစကိုဗျာ ဖျိုဒေါ်ရိုဗ်နာမှာ သူ့အစီအစဉ်နဲ့သူ ရှိပေမဲ့ အီဗန် အီလျစ်ချ်က အရာအားလုံးကို ဈေးကြီးတဲ့ မုန့်ဆိုင်က ဝယ်ဖို့ အခိုင်အမာပြောပြီး မုန့်ဖုတ်တွေ အများကြီး မှာယူလိုက်တယ်။ မုန့်တွေ ပိုကျန်ခဲ့ပြီး မုန့်ဆိုင်ဘေလ်က ရူဘယ်လေးဆယ့်ငါးအထိ ကျသင့်တာကြောင့် ရန်ဖြစ်ကြတယ်။ ရန်ပွဲက အလွန်ပြင်းထန်ပြီး မနှစ်မြို့စရာကောင်းလွန်းလို့ ပရာစကိုဗျာ ဖျိုဒေါ်ရိုဗ်နာက သူ့ကို “လူမိုက်၊ ဦးနှောက်မရှိတဲ့သူ” လို့ ခေါ်တယ်။ သူက သူ့ခေါင်းကို လက်နဲ့ဆုပ်ကိုင်ပြီး ဒေါသနဲ့ ကွာရှင်းမယ့်အကြောင်း တစ်စွန်းတစ်စ ပြောမိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဧည့်ခံပွဲကိုယ်တိုင်ကတော့ ပျော်စရာကောင်းတယ်။ အကောင်းဆုံးလူတွေအားလုံး လာကြတယ်။ အီဗန် အီလျစ်ချ်က “ကျွန်ုပ်၏ဝန်ကို ထမ်းပိုးပါ” လို့ခေါ်တဲ့ ပရဟိတအသင်းနဲ့ ဆက်နွှယ်ပြီး လူသိများသူရဲ့ နှမ မင်းသမီး ထရူဖိုနော့ဗ်နဲ့ ကတယ်။ ရုံးအလုပ်ထဲက သူ့ပျော်ရွှင်မှုဟာ သူ့မာနကို ဖြည့်ဆည်းရခြင်းမှာ ရှိတယ်။ လူမှုရေးပျော်ရွှင်မှုကတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အထင်ကြီးစိတ်ကို ဖြည့်ဆည်းရခြင်းမှာ ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ အီဗန် အီလျစ်ချ်ရဲ့ အစစ်မှန်ဆုံးပျော်ရွှင်မှုက ပိုကာဖဲနဲ့တူတဲ့ ရုရှား စခရူးဖဲကစားရတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုပဲ ဖြစ်တယ်။ ဘဝမှာ မနှစ်မြို့စရာဖြစ်ရပ်တွေ ဘာပဲကြုံခဲ့ရပါစေ တခြားပျော်ရွှင်မှုအားလုံးရဲ့ရှေ့မှာ ဖယောင်းတိုင်လို လင်းလက်နေတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုက ဆူညံတတ်တဲ့ ဖဲကစားဖက်တွေမပါဘဲ ကစားသမားကောင်းတွေနဲ့ စခရူးဖဲဝိုင်းမှာ ထိုင်ရခြင်းပဲလို့ သူ့ကိုယ်သူ ဝန်ခံတယ်။ ကစားသမားလေးယောက်နဲ့ ကစားရမယ်—ငါးယောက်နဲ့ကစားတာ ဘယ်တော့မှ အဆင်မပြေပေမဲ့ အလွန်နှစ်သက်ဟန်တော့ ဆောင်ကြတယ်—ဖဲကောင်းကောင်းရပြီး ဉာဏ်သုံးကာ အလေးအနက် ကစားရမယ်။ ပြီးရင် ညစာနဲ့ ဝိုင်တစ်ခွက် သောက်ရမယ်။ စခရူးဖဲကစားပြီးတဲ့နောက်၊ အထူးသဖြင့် လောင်းကြေးငွေနည်းနည်း အနိုင်ရပြီးတဲ့နောက်—ငွေအများကြီးနိုင်တာက မနှစ်သက်စရာကောင်းတယ်—အီဗန် အီလျစ်ချ်ဟာ အထူးပျော်ရွှင်တဲ့စိတ်နဲ့ အိပ်ရာဝင်တယ်။

ဒီလိုနဲ့ သူတို့ နေထိုင်ကြတယ်။ အကောင်းဆုံးလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းထဲ သွားလာပြီး အရေးပါသူတွေနဲ့ လူငယ်တွေက သူတို့ဆီ အလည်လာကြတယ်။

ပေါင်းသင်းသွားလာတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းအပေါ် ထားရှိတဲ့အမြင်မှာ လင်၊ မယားနဲ့ သမီးတို့က လုံးဝသဘောတူကြတယ်။ ဒီအကြောင်းကို ထုတ်ဖော်သဘောတူထားခြင်းမရှိပေမဲ့ အားလုံးက တစ်ပုံစံတည်း ပြုမူကြတယ်။ နံရံမှာ ဂျပန်ပန်းကန်တွေ ချိတ်ဆွဲထားတဲ့ သူတို့ဧည့်ခန်းထဲကို ရုတ်တရက်ဝင်လာပြီး ပျူပျူငှာငှာ ကပ်ပေါင်းချင်ကြတဲ့ နွမ်းပါးသော မိတ်ဆွေတွေနဲ့ ဆွေတွေမျိုးတွေကို ပစ်ပယ်ပြီး ခါထုတ်ကြတယ်။ မကြာခင်မှာ ဒီနွမ်းပါးသူတွေက သူတို့အနားမှာ ဝဲပျံမနေတော့ဘဲ ဂိုလိုဗင်မိသားစုအိမ်မှာ အကောင်းဆုံးလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကလွဲလို့ တခြားသူကို မတွေ့ရတော့ဘူး။ လူငယ်တွေက လီဇန်ကာကို စတင်စိတ်ဝင်စားလာကြတယ်။ ဒီမီထရီ အီဗာနိုဗစ်ချ် ပက်ထရီရှ်ချက်ဗ်ရဲ့သား၊ ဖခင်ရဲ့ ပစ္စည်းဥစ္စာအားလုံးကို တစ်ဦးတည်း အမွေဆက်ခံမယ့်သူ၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးတရားသူကြီး ပက်ထရီရှ်ချက်ဗ်က လီဇန်ကာကို အလွန်ဂရုစိုက်လာတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့အတွက် မြင်းဆွဲစွတ်ဖားစီးခရီး စီစဉ်ပေးရင်ကောင်းမလား၊ ဒါမှမဟုတ် အပျော်ပြဇာတ်တစ်ခုခု စီစဉ်ရင်ကောင်းမလားလို့ အီဗန် အီလျစ်ချ်က ဇနီးကို မေးခဲ့တယ်။ ဒီလိုနဲ့ သူတို့ နေထိုင်ကြတယ်။ အရာအားလုံးဟာ မပြောင်းမလဲ ဒီပုံစံအတိုင်း ဆက်သွားပြီး အရာအားလုံး အလွန်သာယာနေတယ်။

Source text: Leo Tolstoy, The Death of Ivan Ilyich (1886), English translation by Constance Garnett. Myanmar translation: Saw Lin.